Nieuwjaarstraditie in Hongarije: champagne, vuurwerk en linzen

Stel je voor: het is bijna middernacht op 31 december. Je staat ergens in Boedapest, misschien wel op de heuvels van Castle Hill, met een glas frisse, Hongaarse pezsgő in je hand.

De kou prikt op je wangen, maar dat maakt niets uit. In de verte hoor je de eerste klanken van de 'Dunakaváró', de traditionele nieuwjaarswals.

Iedereen om je heen telt af. Tien, negen, acht... En dan precies om middernacht: een explosie van licht en geluid. Het is alsof de hele stad ontploft.

Dit is het moment waar Hongarije op wacht. Maar er is meer. Veel meer.

Want na het spektakel van het vuurwerk ga je naar binnen. Daar staat een kom dampende linzensoep te wachten. Het is geen toeval. In Hongarije geloven ze dat wat je op Nieuwjaarsdag eet, de toon zet voor de rest van het jaar. En linzen?

Die lijken op munten. Eet je ze, dan zit je het hele jaar niet zonder geld.

Het is een simpele, krachtige traditie die je terugvindt in elke Hongaarse huiskamer, van een goedkoop hostel tot in de duurste hotels van Pest.

De kern van de zaak: champagne, knallen en geld

Het is eigenlijk een drie-eenheid. Ten eerste de champagne, of beter gezegd: de pezsgő.

Hongaren zijn er dol op. Ze drinken het niet alleen om te proosten, maar omdat het hoort. Een fles van een goed merk als Törley of Hungaria kost in de supermarkt zo’n €8-12.

In een restaurant betaal je al snel €25-40 voor een fles, en per glas rond de €5-7.

Als je in een hotel in het centrum van Boedapest verblijft, is er vaak een speciale nieuwjaarsborrel. Die kost gemakkelijk €50 per persoon, inclusief live muziek en hapjes. Een echte aanrader, maar wel even reserveren. Ten tweede het vuurwerk.

Niets is zo indrukwekkend als het vuurwerk van Boedapest, dat traditioneel wordt afgestoken vanaf de Gellért-hegy. Het is gratis te zien.

Ga rond 22:00 uur alvast naar een goed plekje, bijvoorbeeld bij de Elizabeth Lookout of langs de Donaukade bij de Kettingbrug. Het is druk, heel druk, maar de sfeer is geweldig. Wil je het liever vanaf een warme locatie zien?

Boek dan een plekje in een van de restaurants met uitzicht, zoals in het Hilton Budapest Castle District.

Een diner inclusief het uitzicht op het vuurwerk kost al snel €120-180 per persoon, maar het is een ervaring die je niet snel vergeet. En dan het derde, en misschien wel het belangrijkste element: de linzen. Op Nieuwjaarsdag staat er in bijna elk huishouden linzensoep op het menu.

De bekendste is de 'lencseleves'. De linzen worden langzaam gekookt met wortel, peterselie, uien en vaak een beetje gerookt vlees of worst.

De geur alleen al vult de hele keuken. In een typisch Hongaars restaurant, waar vaak tafelkleden met traditionele Hongaarse borduurkunst liggen, zoals 'Menza' in Boedapest of een lokaal eetcafé aan het Balatonmeer, kun je een kom bestellen voor €6-9. Het is stevig, voedzaam en volgens de overlevering het perfecte startkapitaal voor een welvarend jaar.

Waar je het het beste kunt meemaken

Boedapest is de plek waar het allemaal gebeurt. De hoofdstad bruist op oudejaarsavond.

De grote evenementenlocaties, zoals de Budapest Park of de Városháza Tuin, organiseren feesten met bands, DJ's en natuurlijk een countdown. Kaartjes hiervoor kosten tussen de €60 en €150, afhankelijk van het programma en of er een open bar is.

Je kunt ook de sfeer opsnuiven in de kleine straatjes van de Jordaan-wijk (Gellért-hegy), waar je veel lokale bars en restaurants vindt. Hier betaal je voor een glas champagne en een borrelhapje rond de €15-20 per persoon. Maar je hoeft niet in de drukte van de hoofdstad te zitten om de traditie te voelen. Het Balatonmeer, oftewel de 'Hongaarse Zee', is een fantastisch alternatief.

In steden als Balatonfüred of Keszthely is het een stuk rustiger, maar de sfeer is er minstens zo gezellig.

Veel hotels aan het meer organiseren een eigen nieuwjaarsfeest. Je kunt er vaak een arrangement boeken vanaf €80 per persoon, inclusief diner en muziek. Het voordeel? Je kunt de volgende dag direct de frisse lucht in, misschien zelfs voor een korte wandeling langs het (in de winter weliswaar dichtgevroren) meer.

En als je dan toch in de buurt bent, is een bezoekje aan een van de thermale baden in de omgeving, zoals de Miskolctapolca, een perfecte manier om het nieuwe jaar ontspannen in te luiden. En voor de échte avonturiers onder ons: de camping.

Ja, ook in de winter. Er zijn een aantal campings die het hele jaar open zijn, zoals die in Szeged of Debrecen.

Het is koud, dat wel. Zorg dat je een goede wintercamping hebt met verwarmde sanitairgebouwen. Je betaalt voor zo'n winterplaats vaak tussen de €15-25 per nacht.

Het is een unieke ervaring: wakker worden op de eerste dag van het nieuwe jaar, met een kop koffie in de hand, in de stilte van de natuur. En natuurlijk met een kom linzensoep die je zelf op de campingpit hebt gekookt.

Praktische tips voor een onvergetelijk begin

Om te beginnen: wat trek je aan? Het is winter in Hongarije, heel anders dan het warme weer in de zomer.

In Boedapest kan het makkelijk vriezen, soms tot -10°C. Dus laagjes zijn essentieel. Een goede jas, een warme sjaal, handschoenen en stevige schoenen.

Als je van plan bent om veel te lopen in Boedapest, koop dan een 24- of 72-uurskaart voor het openbaar vervoer (€5,50 voor 24 uur). De metro's en trams rijden tot ongeveer 03:00 uur op oudejaarsavond.

Let wel op: het is extreem druk in het OV, dus hou je tas in de gaten.

Tips voor het eten en drinken. Probeer naast de linzensoep ook zeker een stukje 'bejgli'. Dit is een traditionele kerst- en nieuwjaarsrol, meestal met walnoot of maanzaad. Een stukje bij een koffiezaakje kost ongeveer €2-3.

Wil je de linzensoep zelf maken? Koop dan de linzen bij een lokale markt.

De groene linzen zijn het beste voor soep. Ze zijn in een grote zak te koop voor €2-3. Voeg een snufje 'piros arany' (paprikapasta) toe voor de echte Hongaarse smaak.

En vergeet niet: in Hongarije is fooi geven gebruikelijk, ongeveer 10% van de rekening, ook wanneer je een drankje bestelt.

Rond het bedrag meestal af. Als je op zoek bent naar een specifieke plek om te verblijven, kijk dan eens naar de 'Pest-Buda' in Boedapest. Een klein, charmant hotel met veel historie.

Of voor een modernere vibe, het 'Boutique Hotel Budapest'. Aan het Balatonmeer is 'Hotel Annabella' in Balatonfüred een klassieker.

Voor wie van kamperen houdt, is 'Camping Panoráma' in Fonyód een aanrader, met uitzicht over het meer. Boek je accommodatie voor Nieuwjaar wel ruim van tevoren, want de goede plekken zijn vaak al in oktober of november volgeboekt. Een laatste tip over de taal.

Je hebt niet veel woorden nodig, maar een paar helpen enorm. 'Boldog Új Évet!' betekent 'Gelukkig Nieuwjaar'. 'Egészségedre!' is 'Proost!'.

En als je de linzensoep krijgt, zeg dan: 'Jó étvágyat!', oftewel 'Eet smakelijk!'.

De Hongaren waarderen het enorm als je deze woorden probeert. Het breekt het ijs en maakt je avond nog specialer. Het is dus veel meer dan alleen maar een feestje. De Nieuwjaarstraditie in Hongarije is een mix van feestelijkheid, bijgeloof en gezelligheid.

Het is een moment om stil te staan bij het oude jaar en vol hoop te beginnen aan het nieuwe. Dus of je nu in een vijfsterrenhotel staat te dansen, op een camping in de stilte zit of gewoon een kom soep eet bij je Hongaarse vrienden: je bent onderdeel van een eeuwenoude gewoonte. Proost op het nieuwe jaar en moge je zakken vol linzen en je glas vol champagne zitten! Boldog Új Évet!