Prijzen vergelijken: Hongarije vs Nederland voor dagelijkse boodschappen
Je staat in de supermarkt in Boedapest, een Hongaarse moeder met een boodschappenlijstje naast je.
Je rekent snel even af in je hoofd. Voor die ene zak paprika-chips, een pot Univer kruidenmix, een fles Egri Bikavér en een brood van de bakkerij om de hoek ben je minder dan €15 kwijt. Thuis in Nederland, bij de Albert Heijn om de hoek, had je daar makkelijk het dubbele voor betaald.
Het is een van de eerste dingen die je merkt als je een tijdje in Hongarije bent: de boodschappen doen hier voelt niet alleen goedkoper, het is een compleet andere ervaring. Je koopt andere dingen, eet andere dingen en denkt anders over geld. Laten we dat eens op een rijtje zetten, zonder poespas.
Het basisplaatje: de kassabon vs je portemonnee
De hamvraag is natuurlijk: hoeveel goedkoper is het écht? Laten we een realistisch mandje samenstellen.
Denk aan een gezin of een stel dat een weekje op de camping staat bij het Balatonmeer of een appartement huurt in de buurt van de thermale baden van Hévíz. Je wilt boodschappen doen voor een dag of zeven. In Nederland betaal je voor een vergelijkbaar mandje met basisproducten (brood, kaas, vlees, groenten, wat biertjes en wijn) al snel richting de €120 tot €150.
In Hongarije? Dan zit je vaak op de helft.
Reken op zo’n €50 tot €70 voor een vergelijkbare hoeveelheid eten en drinken.
Vers brood van de pékség (bakker) heb je al voor €0,50. Een kilo goed Hongaars varkensvlees voor de goulash of pörkölt scoor je voor €5 tot €6. Een fles van die typisch Hongaarse Egri Csillag of een Villányi bor van een lokale wijnboer? Die haal je voor €4.
Waar je in Nederland voor een fles wijn van een fatsoenlijke kwaliteit al snel €8 tot €12 neerlegt, drink je hier voor een paar euro een fantastische lokale wijn. Het verschil is voelbaar in je portemonnee aan het eind van de week.
Waar je het geld aan uitgeeft: de supermarkten
In Nederland kennen we de Albert Heijn als de duurdere en de Aldi of Lidl als de budgetoptie. In Hongarije is die verdeling net zo, maar net even anders.
De grootste speler is Aldi, die heet hier gewoon Aldi. Dan heb je Lidl, die is ook enorm populair. De Hongaarse variant op de Albert Heijn is Coop (die je overal ziet) en CBA.
Die zijn vaak wat duurder, vooral voor verse producten. Het grote verschil zit hem in de huismerken.
De Aldi en Lidl hier zijn ultra-goedkoop. Een pot pindakaas of een pak cornflakes van hun huismerk koop je voor €1 tot €1,50. In Nederland ben je dat bedrag al kwijt voor de helft van de hoeveelheid.
Ook de locale markten, de piacon, zijn een wereld van verschil. In Boedapest heb je de Fény utcai Piac, een overdekte markt.
Daar koop je een kilo paprika's, tomaten en komkommers voor €2. In Nederland betaal je dat voor een pond.
Je merkt het: de concurrentie is groot en de prijzen zijn scherp.
De cultuur van boodschappen doen: van bonuskaart tot marktlullen
Boodschappen doen is in Hongarije een stuk socialer. Boodschappen doen in Hongarije werkt net even anders; in Nederland staan we in de rij bij de zelfscan, met een oogje op de bonuskaart-app.
In Hongarije praat je met de caissière, met de oudere vrouw die naast je staat te wachten en je vertelt dat je die tomaten beter bij de markt kunt kopen.
De sfeer is minder gehaast. In de supermarkt hangt een andere dynamiek: het is rustiger, de gangpaden zijn smaller en de schappen liggen vol met producten die je in Nederland niet snel ziet. Denk aan de eindeloze rijen met tejföl (zure room), de schappen vol Kölni (een zoete frisdrank) en de grote zakken rijst en aardappelen.
Het is een andere manier van inkopen doen. Je koopt minder kant-en-klaar en meer basisproducten. Je staat minder stil bij 'of het in de bonus is' en meer bij 'wat is er vandaag goed en vers'. Het voelt minder als een race en meer als een onderdeel van je dag.
De uitschieters: wat is er duurder in Hongarije?
Het is niet allemaal rozengeur en maneschijn. Kijkend naar de kosten voor levensmiddelen in Hongarije zijn er producten die hier juist duurder zijn dan in Nederland.
Vooral geïmporteerde producten zijn een ding. Een potje Heinz ketchup, een pak Oreo koekjes of een fles Coca-Cola van een grote multinational. Die betaal je hier vaak hetzelfde voor, terwijl je inkomen lager is. Een potje Heinz dat in Nederland €2,50 kost, is hier ook €2,50. Dat voelt raar.
Ook voor specifieke Nederlandse producten betaal je een premium. Wil je een pot Calvé pindakaas?
Die is in de grotere supermarkten of toko's te vinden, maar je betaalt zo €4 tot €5.
Een blok Goudse kaas van de boerderij is een luxeproduct en kost al gauw €15 per kilo. Als je kampeert bij het Balatonmeer en je wilt je eigen vertrouwde merken meenemen, dan is het slim om die vanuit Nederland mee te nemen. De Hongaarse keuken is zo divers en lekker dat je die Nederlandse producten vaak niet eens mist.
Tip van een local: Koop je kruidenmixen in Hongarije. Een zakje piros arany (paprikapoeder) of een pot goulashkruiden van een merk als Étel kost bijna niets en is veel smaakvoller dan de Nederlandse varianten.
De keuzehulp: wat werkt voor jou?
Het hangt er dus helemaal vanaf wat voor type reiziger je bent en wat je budget is.
- Kies voor Hongarije als je houdt van koken met verse, lokale producten. Je budget voor eten en drinken gaat hier drie keer zo ver. Je geniet van lokale wijn, vers brood en goed vlees voor een prijs die je in Nederland alleen bij de groothandel vindt.
- Kies voor Nederland (of neem een volle koffer mee) als je niet zonder je vertrouwde merken kunt. Als je elke ochtend een specifiek ontbijtgranen wilt en je wilt pindakaas op je brood, dan ben je in Hongarije duurder uit en is de keuze beperkt.
- Kies voor de middenweg: Doe een combinatie. Begin je reis met een volle koffer basisproducten uit Nederland (pindakaas, kruiden, toiletpapier, je favoriete koffie). Koop in Hongarije alles wat vers is: brood, kaas, vlees, groenten, fruit, wijn en bier. Zo combineer je het comfort van thuis met de lage prijzen en de smaak van Hongarije.
Hier een paar simpele regels om je keuze te maken. Uiteindelijk gaat het erom dat je je fijn voelt. Hongarije is een land waar je relaxed kunt leven voor weinig geld. Met een paar handige Hongaarse woorden op zak leer je snel genoeg dat een maaltijd van €3 in een lokaal eetcafé net zo smaakt als een maaltijd van €15 in een toeristenrestaurant.
En dat een fles wijn van €4 van de lokale supermarkt je avond net zo goed maakt. Het is een andere mindset, eentje die je meeneemt terug naar huis. Je kijkt daarna anders naar die dure kaas in de Nederlandse supermarkt en denkt: "In Boedapest had ik hiervoor een hele maaltijd gekookt."